เมื่อผู้ใดประพฤติล่วงธรรมด้วยความลำเอียงเพราะชอบ เพราะชัง เพราะกลัว เพราะหลง ยศของผู้นั้นย่อมเสื่อมเหมือนดวงจันทร์ข้างแรม ในทางตรงข้าม เมื่อผู้ใดไม่ประพฤติล่วงธรรมด้วยความลำเอียงเพราะชอบ เพราะชัง เพราะกลัว เพราะหลง ยศของผู้นั้นย่อมเต็มเปี่ยมเหมือนดวงจันทร์ในวันข้างขึ้น ฉะนั้น๔๕
ผู้นำจำเป็นต้องเป็นผู้ที่รักษาความเป็นธรรมแก่คนในปกครอง เพื่อให้องค์กรนั้นมีความสามัคคี มีความสงบสุข ให้เว้นความลำเอียง เพื่อการปกครองด้วยความถูกต้องดีงาม และเที่ยงธรรม
ความลำเอียง หรือ อคติ ๔ คือความประพฤติออกนอกทางของธรรม ๔ อย่าง คือ
๑. ลำเอียงเพราะชอบ (ฉันทาคติ) หมายถึง เมื่อชอบ มีความลำเอียงที่จะเข้าข้างผู้นั้น                 ๒. ลำเอียงเพราะชัง (โทสาคติ) หมายถึง เมื่อชังใคร มีความลำเอียงที่จะกีดกันผู้นั้น
๓. ลำเอียงเพราะเขลา (โมหาคติ) หมายถึง การขาดข้อเท็จจริงในเรื่องต่างๆ เมื่อได้ยินได้ฟัง (more…)

No tags

๒.๒.๓ หลักธรรมในการพัฒนาจิตใจ
การพัฒนาจิตใจเป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะจิตใจเป็นที่ตั้งการกระทำทั้งปวง บุคคลผู้มีจิตใจดีย่อมนำไปสู่การคิด การกระทำที่ดี ดังพุทธพจน์ที่ว่า “ธรรมทั้งหลาย มีใจเป็นหัวหน้า มีใจเป็นใหญ่ สำเร็จด้วยใจ …” ๔๖
หนทางที่จะเดินไปสู่การพัฒนาจิตใจ คือ การดำเนินชีวิตด้วยการมีความเข้าใจชีวิตตามแนวทางแห่งอริยสัจ ๔
อริยสัจ ๔
อริยสัจ ๔ แปลว่าความจริงอันประเสริฐ ความจริงของพระอริยะ ความจริงที่ทำให้ผู้เข้าถึงกลายเป็นอริยะ๔๗ พระบรมศาสดาทรงตรัสรู้อริยสัจ ๔ อันเป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา เป็นหนทางแห่งการดับทุกข์ อันประกอบด้วย ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรคมีองค์ ๘ (more…)

No tags

ไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ ปัญญา อันเป็นหลักปฏิบัติในการดำรงชีวิตที่ดีที่อริยบุคคลทั้งหลายปฏิบัติตนให้ถึงพร้อมด้วยการสำรวมทางกาย วาจา และใจ จนเมื่อถึงพร้อมด้วยศีล สมาธิ และปัญญา เข้าใจสภาวะความเป็นจริงในกฎของธรรมชาติ รู้เท่าทันกิเลส เมื่อบำเพ็ญเพียรอย่างไม่ย่อท้อจะสามารถกำจัดกิเลสให้สิ้นและเข้าถึงที่สุดแห่งทุกข์ เกิดสภาวะที่เป็นสุขอย่างยิ่ง นั่นคือ พระนิพพาน
สำหรับการดำเนินชีวิตของผู้นำที่ยึดหลักทางสายกลาง อันมีสัมมาทิฏฐิเป็นอาทิ ย่อมได้รับผลในการมีคุณภาพชีวิตที่ดีทั้งกายและใจ เมื่อเกิดเหตุการณ์ใดขึ้นมา ไม่เป็นทุกข์เดือดร้อนไปตามสภาพแวดล้อมและสิ่งปรุงแต่งทั้งหลาย ทั้งยังสามารถแก้ไขปัญหาและนำสถานการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นมาเป็นบทเรียนเกิดปัญญาในการพัฒนาตนเองให้ดียิ่งขึ้นไป จนสุดท้ายสามารถประสบความสำเร็จในชีวิต ดังเป้าหมายที่วางไว้ พร้อมด้วยจิตใจที่เข้มแข็ง เมื่อชีวิตเป็นไปด้วย (more…)

No tags

ภิกษุทั้งหลาย โลกธรรม ๘ ประการนี้แล ย่อมหมุนไปตามโลก และโลกก็หมุนไปตามโลกธรรม ๘ ประการนี้ ลาภ เสื่อมลาภ ยศ เสื่อมยศ นินทา สรรเสริญ สุข และทุกข์ ธรรมเหล่านี้ในหมู่มนุษย์ ล้วนไม่เที่ยง ไม่มั่นคง มีความแปรผันเป็นธรรมดา แต่ท่านผู้มีปัญญาดี มีสติ รู้ธรรมเหล่านี้แล้วย่อมพิจารณาเห็นว่า มีความแปรผันเป็นธรรมดา… ๕๐
ผู้นำใดหลงยึดติดกับโลกธรรมทั้ง ๘ นี้ นำไปสู่กิเลสในใจ และโลกธรรม ๘ เป็นสิ่งที่อยู่ภายใต้กฎไตรลักษณ์ ที่ไม่สามารถคงอยู่ได้ต้องเปลี่ยนแปลงไป ซึ่งการเปลี่ยนแปลงในสิ่งทั้งปวงย่อมนำความทุกข์มาสู่ตนเมื่อไม่สามารถยอมรับได้ มีตัวอย่างผู้นำในสังคมไทยมากมายที่ไม่สามารถยอมรับในความเปลี่ยนแปลงทั้งหลายของชีวิต จึงเกิดความโทมนัสอย่างมาก บางท่านถึงกับเป็นโรคซึมเศร้า บางท่านมีอารมณ์แปรปรวนไม่เป็นรักของคนรอบข้าง และร้ายที่สุด บางท่านถึงกับปลิดชีวิตของตนเอง ดังนั้นผู้นำจึงควรเตือนตนเองอยู่เสมอในเรื่องกฎของ (more…)

No tags

ต้องประสบอยู่ทุกวัน ผู้ชาญฉลาดในกระบวนการของจิตเท่านั้น จึงจะสามารถประคับประคองจิตให้ผ่องใสอยู่ได้๕๓ เพราะต้นเหตุที่แท้จริงของทุกข์คือจิตใจของบุคคลนั้น ดังพระพุทธพจน์ที่ว่า “จิตที่ตั้งไว้ผิด พึงทำให้ได้รับความเสียหาย ยิ่งกว่าความเสียหายที่โจรเห็นโจร หรือผู้จองเวรเห็นผู้จองเวร จะพึงทำให้แก่กัน…”๕๔ จิตคือความคิดของมนุษย์ จิตที่เศร้าหมองหรือคิดร้ายย่อมนำความทุกข์เสียหายมาสู่ผู้ที่คิด ดังนั้นเมื่อมีทุกข์หรือเกิดปัญหาใดๆผู้นำต้องประคองให้จิตดี ต้องคิดและกระทำในสิ่งที่ถูกต้อง สอดคล้องกับพระพุทธพจน์ที่ว่า “จิตที่ตั้งไว้ชอบ ย่อมอำนวยให้ได้ผลที่ประเสริฐยิ่ง ที่มารดาบิดาก็ทำให้ไม่ได้ หรือแม้ญาติเหล่าอื่นก็ให้ไม่ได้….”๕๕
การประคองจิตให้ตั้งไว้ชอบ เพื่อให้เกิดความคิดและการกระทำในสิ่งที่ถูกต้องนั้น คำสอนของ (more…)

No tags